{"id":28,"date":"2015-08-06T10:05:14","date_gmt":"2015-08-06T08:05:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.miedziana.pl\/?page_id=28"},"modified":"2025-04-15T16:49:16","modified_gmt":"2025-04-15T14:49:16","slug":"historia-kopalni-od-xix-w","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/historia-kopalni-od-xix-w\/","title":{"rendered":"Historia kopalni od XIX w."},"content":{"rendered":"

Jednak dopiero w pierwszych latach XIX wieku, po sprowadzeniu g\u00f3rnik\u00f3w z W\u0119gier (zapewne z teren\u00f3w obecnej S\u0142owacji), uzyskano wi\u0119ksz\u0105 produkcj\u0119 miedzi. Odrestaurowano w\u00f3wczas szyb \u201eStanis\u0142aw\u201d, przesuni\u0119to eksploatacj\u0119 w kierunku wschodnim g\u0142\u0119bi\u0105c nowy szyb \u201eKarol\u201d oraz prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c szyby \u201eFranciszek\u201d i \u201eOberhutman\u201d. W tym samym okresie w Miedzianej G\u00f3rze, w odr\u0119bnej kopalni prowadzono te\u017c wydobycie rud \u017celaza, o czym wspomina S. Staszic, kt\u00f3ry kilkakrotnie odwiedza\u0142 Miedzian\u0105 G\u00f3r\u0119 na prze\u0142omie wiek\u00f3w XVIII i XIX, nabieraj\u0105c przekonania o pozostawionych w z\u0142o\u017cu znacznych zasobach kruszc\u00f3w, co zaowocowa\u0142o p\u00f3\u017aniej rozwojem kopalni. W 1811 r. kopalni\u0119 zwiedzi\u0142 te\u017c Julian U. Niemcewicz, kt\u00f3ry pozostawi\u0142 ciekawy opis kopalni<\/a>.<\/p>\n

\n

Fragmenty relacji J.U. Niemcewicza ze zwiedzania kopalni w 1811 r.<\/a><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Hieronim\u00a0 \u0141ab\u0119cki o kopalniach w Miedzianej G\u00f3rze, 1841 r.<\/a><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0O okresie \u201eokupacji austriackiej\u201d m\u00f3wi te\u017c opowie\u015b\u0107 przytoczona przez W\u0142odzimierza Kondakiego, kt\u00f3ra dobrze charakteryzuje nadzieje jakie wzbudza\u0142y poszukiwania z\u0142o\u017cowe w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Miedzianej G\u00f3ry oraz ich swoisty patriotyzm (legenda o ukryciu z\u0142o\u017ca przez g\u00f3rnik\u00f3w miedzianog\u00f3rskich<\/a>).<\/p>\n

\n

Legenda o ukryciu z\u0142o\u017ca przez g\u00f3rnik\u00f3w miedzianog\u00f3rskich<\/a><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0Pocz\u0105tkowe lata Kr\u00f3lestwa Polskiego w granicach, kt\u00f3rego znalaz\u0142 si\u0119 region \u015bwi\u0119tokrzyski po Kongresie Wiede\u0144skim w 1815 r. to okres rozwoju kopalni w Miedzianej G\u00f3rze. Kopalnia, kt\u00f3ra nosi\u0142a w\u00f3wczas nazw\u0119 \u201eZygmunt\u201d, podlega\u0142a kieleckiej G\u0142\u00f3wnej Dyrekcji G\u00f3rniczej, nadzorowanej bezpo\u015brednio przez S. Staszica, pe\u0142ni\u0105cego obowi\u0105zki kierownika Wydzia\u0142u Przemys\u0142u i Kunsztu w Komisji Rz\u0105dowej Spraw Wewn\u0119trznych i Policji Kr\u00f3lestwa Polskiego. Opis kopalni przedstawiony zosta\u0142 w p\u00f3\u017aniejszej publikacji K. Kossowskiego, natomiast doskona\u0142y jej plan i przekr\u00f3j z 1820 r. wykonany przez Hipolita Grabkowskiego, ucznia Szko\u0142y Akademiczno-G\u00f3rniczej w Kielcach zachowa\u0142 si\u0119 w Archiwum G\u0142\u00f3wnym Akt Dawnych w Warszawie (ryc. 8).<\/p>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 8. Plan i przekr\u00f3j kopalni w Miedzianej G\u00f3rze wykonany w 1820 r. – kopia orygina\u0142u znajduj\u0105cego si\u0119 w Archiwum G\u0142\u00f3wnym Akt Dawnych w Warszawie, sygn. 565-15.<\/p><\/div>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 8. Plan i przekr\u00f3j kopalni w Miedzianej G\u00f3rze wykonany w 1820 r. – odrys. Teksty na odrysie zosta\u0142y przet\u0142umaczone na j\u0119zyk polski i niekiedy skr\u00f3cone.<\/p><\/div>\n

Kopalnia mia\u0142a d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 500 m i szeroko\u015b\u0107 35-80 m, posiada\u0142a 7 szyb\u00f3w. W stosunku do kopalni zaznaczonej na planie z 1782 r. kopalnia \u201eZygmunt\u201d przesuni\u0119ta by\u0142a znacznie na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d tak, i\u017c szyb \u201eStanis\u0142aw\u201d znajduj\u0105cy si\u0119 w 1782 r. na wschodnim kra\u0144cu obszaru eksploatacji, by\u0142 teraz jednym z dwu (obok szybu \u201eKatarzyna\u201d) najdalej na po\u0142udniowy zach\u00f3d wysuni\u0119tych punkt\u00f3w kopalni. Kopalnia mia\u0142a cztery poziomy, przy czym dwa wy\u017csze by\u0142y ju\u017c w znacznej cz\u0119\u015bci wyeksploatowane (jeden z nich jest praktycznie niewidoczny na przekroju z 1826 r.). Poziom trzeci by\u0142 udost\u0119pniony szybami \u201eKarol\u201d, \u201eFranciszek\u201d, \u201eBarbara\u201d, \u201eStanis\u0142aw\u201d i \u201eJan\u201d, natomiast poziom czwarty \u2013 szybami \u201eBarbara\u201d i \u201eStanis\u0142aw\u201d kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 prawie 90 m. Na dwu ni\u017cszych poziomach, po\u0142o\u017conych na g\u0142\u0119boko\u015bci 60 m oraz 80 m pod powierzchni\u0105, w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci z\u0142o\u017ca prowadzono wydobycie systemem filarowym. Filarowy system eksploatacji jest charakteryzowany przez \u00f3wczesnego autora podr\u0119cznika g\u00f3rnictwa (i jednocze\u015bnie pierwszego historyka g\u00f3rnictwa polskiego oraz wa\u017cnego urz\u0119dnika zarz\u0105du kopal\u0144 Kr\u00f3lestwa Polskiego w po\u0142owie XIX wieku), Hieronima \u0141ab\u0119ckiego nast\u0119puj\u0105co: \u201egdy prowadz\u0105c lub p\u0119dz\u0105c chodniki wyrobowe czyli dobywalne<\/em>[1]<\/a> r\u00f3wnoleg\u0142e od siebie przecinane (s\u0105) tak\u017ce r\u00f3wnolegle na krzy\u017c poprzecznemi czyli przecznikami. Utworzone przez takie wybieranie pozosta\u0142e massy r\u00f3wnoleg\u0142o\u015bciowe czyli filary jedne za drugiemi si\u0119 wybiera. W wyrobieniu tych filar\u00f3w robotnicy nie od razu lecz cz\u0119\u015bciami je wybieraj\u0105, dziel\u0105c na w\u0119\u017csze filary.<\/em>\u201d. Eksploatacja w obr\u0119bie serii ilastej wymaga\u0142a obudowywania drewnem wszystkich utrzymywanych wyrobisk. Zabezpiecza\u0142a jednak kopalni\u0119 przed wi\u0119kszymi dop\u0142ywami w\u00f3d, dzi\u0119ki czemu kopalnia pocz\u0105tkowo odwadniana by\u0142a parokonnym kieratem usytuowanym przy szybie \u201eFranciszek\u201d. Jednak przebicie tej serii i zag\u0142\u0119bienie szybu \u201eJan\u201d w wapieniach pod\u0142o\u017ca spowodowa\u0142o zwi\u0119kszenie dop\u0142yw\u00f3w. Maj\u0105ca odwadnia\u0107 kopalni\u0119 maszyna parowa (ryc. 9), budowana znacznym kosztem w ci\u0105gu paru lat przy tym szybie, zepsu\u0142a si\u0119 szybko w wyniku zapadania si\u0119 starych zrob\u00f3w kopalnianych w pod\u0142o\u017cu, powoduj\u0105c dodatkowo zniszczenia obudowy szybu \u201eJan\u201d.<\/p>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 9. Rysunek i plan zabudowania maszyny parowej dla kopalni miedzi w Miedzianej G\u00f3rze wykonany przez Andrzeja Spleszy\u0144skiego, ucznia Akademii G\u00f3rniczej w Kielcach (kopia orygina\u0142u znajduj\u0105cego si\u0119 w Archiwum G\u0142\u00f3wnym Akt Dawnych \u2013 AGAD w Warszawie, sygn. 565-16). Maszyna parowa, opr\u00f3cz pompowania wody mia\u0142a wprawia\u0107 w ruch p\u0142uczkarni\u0119 wzbogacaj\u0105c\u0105 rud\u0119. Wskazuje na to system wanien p\u0142uczkowych zlokalizowany na jej planie.<\/p><\/div>\n

\u00a0Od 1817 r. do 1826 r. z przerwami budowano te\u017c sztolni\u0119 \u201eStanis\u0142aw\u201d z Niewachlowa pierwotnie zamierzaj\u0105c doprowadzi\u0107 j\u0105 przez Kostom\u0142oty do szybu \u201eJan\u201d w celu odwodnienia kopalni i rozpoznania wschodniej cz\u0119\u015bci z\u0142o\u017ca. Budow\u0119 sztolni rozpocz\u0119to od strony rzeczki Sufraganiec w kierunku g\u00f3ry Kolej\u00f3wki. Plan jej przebiegu zosta\u0142 sporz\u0105dzony przez Jakuba Graffa 1817 r. (ryc. 10). Do\u0142\u0105czony do planu przekr\u00f3j pionowy kopalni i sztolni dobrze ilustruje g\u0142\u00f3wny cel wykonania sztolni, kt\u00f3ry przy\u015bwieca\u0142 g\u00f3rnikom od pocz\u0105tku eksploatacji z\u0142o\u017ca. Ni\u017csze po\u0142o\u017cenie doliny Sufraga\u0144ca w Niewachlowie umo\u017cliwi\u0142o by grawitacyjny sp\u0142yw w\u00f3d kopalnianych sztolni\u0105 do tej rzeczki.<\/p>\n

\"Ryc.10.\"<\/a>

Ryc. 10. Plan kopalni \u201eZygmunt\u201d i projektowanej sztolni odwadniaj\u0105cej wykonany w 1817 r. (kopia orygina\u0142u znajduj\u0105cego si\u0119 w AGAD w Warszawie, sygn. 565-14).<\/p><\/div>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 10. Odrys kopalni \u201eZygmunt\u201d i projektowanej sztolni odwadniaj\u0105cej wykonany w 1817 r.<\/p><\/div>\n

Uda\u0142o nam si\u0119 odnale\u017a\u0107 w terenie miejsce wylotu sztolni i \u015blady rowu odprowadzaj\u0105cego wod\u0119 do rzeki. By\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki mapce odkrytej w archiwum radomskim, kt\u00f3r\u0105 sporz\u0105dzono na potrzeby sporu o \u0142\u0105k\u0119 mi\u0119dzy rz\u0105dow\u0105 wsi\u0105 Niewachl\u00f3w i Kostom\u0142otami nale\u017c\u0105cymi do seminarium duchownego w Kielcach (ryc.11).<\/a><\/p>\n

\u00a0Trudno\u015bci w przebiciu ska\u0142 oraz ma\u0142o obiecuj\u0105ce wyniki poszukiwa\u0144 galeny spowodowa\u0142y, i\u017c zmieniono plany i rozpocz\u0119to budow\u0119 sztolni z drugiej strony, od szybu \u201eJan\u201d prowadz\u0105c j\u0105 na po\u0142udnie, bezpo\u015brednio w kierunku Sufraga\u0144ca. Na trasie jej budowy wykonano dwa tzw. Szyby \u015awietlne \u0142\u0105cz\u0105ce j\u0105 z powierzchni\u0105 i po\u0142o\u017cone w odleg\u0142o\u015bci 300 m od siebie. \u015alady \u201eSzybu \u015awietlnego N2\u201d odkryte w 1997 r. na terenie posesji Grzegorza S\u0142onia przy ul. \u0141\u00f3dzkiej s\u0105 dowodem na rozpocz\u0119t\u0105 budow\u0119 tej drugiej sztolni. Budowy sztolni nie uko\u0144czono, wykonuj\u0105c oko\u0142o 800 m chodnika.<\/p>\n

W okresie 1817-1827 wydobyto w Miedzianej G\u00f3rze wed\u0142ug H. \u0141ab\u0119ckiego oko\u0142o 2800 t rudy, z kt\u00f3rej uzyskano 235 t miedzi, czyli stosunkowo niewiele. Dlatego te\u017c po przej\u0119ciu w 1824 r. przemys\u0142u pa\u0144stwowego przez Ministerstwo Skarbu kierowane przez ksi\u0119cia K. Druckiego-Lubeckiego nast\u0105pi\u0142a likwidacja nierentownego g\u00f3rnictwa i hutnictwa kruszcowego w Zag\u0142\u0119biu Staropolskim, w tym wydobycia rud miedzi w Miedzianej G\u00f3rze. Przyczyny nierentowno\u015bci kopalni by\u0142y podobne jak w ko\u0144cu XVIII wieku \u2013 nieregularno\u015b\u0107 i ma\u0142a zasobno\u015b\u0107 z\u0142o\u017ca oraz niska jako\u015b\u0107 kruszc\u00f3w.<\/p>\n

W Miedzianej Gorze produkowano \u015brut my\u015bliwski\u00a0<\/a><\/p>\n

W Miedzianej G\u00f3rze kontynuowano jednak wydobycie rud \u017celaza. Wed\u0142ug H. \u0141ab\u0119ckiego wydobycie rud \u017celaza prowadzono jedynie do g\u0142\u0119boko\u015bci 28 m, jednak rudy te zapewne wyst\u0119powa\u0142y zar\u00f3wno poni\u017cej, jak i powy\u017cej kruszc\u00f3w miedzi. Wskazuje na to z jednej strony po\u0142o\u017cenie kopalni rud \u017celaza na wychodni strefy z\u0142o\u017cowej, w obr\u0119bie p\u0142ytkiej \u201eczapy \u017celazistej\u201d, z drugiej za\u015b \u2013 informacja Kossowskiego, i\u017c bogat\u0105 rud\u0119 \u017celaza napotkano na najni\u017cszym poziomie kopalni, w otoczeniu szybu \u201eBarbara\u201d i wzd\u0142u\u017c upadowej, kt\u00f3ra po\u0142\u0105czy\u0107 go mia\u0142a z szybem \u201eStanis\u0142aw\u201d. W okresie od 1816 r. do 1833 r. wydobyto oko\u0142o 9800 m3<\/sup> tej rudy. W 1834 r. ze wzgl\u0119du na znaczny koszt eksploatacji zwi\u0105zany z odwadnianiem zamkni\u0119to kopalni\u0119 miedzianog\u00f3rsk\u0105. Wydobycie rud \u017celaza wznowiono jednak w 1840 r., co mog\u0142o si\u0119 wi\u0105za\u0107 z przej\u0119ciem w 1837 r. administracji g\u00f3rniczej Kr\u00f3lestwa Polskiego przez kapita\u0142 prywatny. Eksploatacj\u0119 rud \u017celaza prowadzono jeszcze w 1870 r. W 1866 r. Zawiadowca Kopal\u0144 Oddzia\u0142u Radoszyce, \u0141ukaszewicz wykona\u0142 plan o nazwie \u201eRys Osady Rz\u0105dowej Miedzianog\u00f3ra oraz territoryjum Kopalni Rudy \u017belaznej Zygmunt<\/em>\u201d, by\u0107 mo\u017ce w zwi\u0105zku z uw\u0142aszczeniem mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o w latach 1864-1866). Na planie tym wszystkie szyby kopalni \u201eZygmunt\u201d wspomniane przez Kossowskiego s\u0105 ju\u017c zawalone, natomiast kopalnia rud \u017celaza zlokalizowana jest w pasie o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 170 m i szeroko\u015bci kilkunastu metr\u00f3w po\u0142o\u017conym bezpo\u015brednio na po\u0142udnie od g\u0142\u00f3wnej drogi wsi, na przeciw szyb\u00f3w \u201eKarol\u201d i \u201eJan\u201d (ryc. 12). Osiem szyb\u00f3w na jej terenie jest zawalonych, natomiast siedem pozostaje otwartych.<\/p>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 12. Plan wsi Miedziana G\u00f3ra oraz kopalni rud \u017celaza \u201eZygmunt\u201d na jej terenie wykonany w 1866 r. (kopia orygina\u0142u znajduj\u0105cego si\u0119 w Archiwum Pa\u0144stwowym w Radomiu, sygn. 368).<\/p><\/div>\n

\u00a0Zmiana zainteresowania organ\u00f3w zarz\u0105dzaj\u0105cych pa\u0144stwowym przemys\u0142em z eksploatacji kruszc\u00f3w w kierunku g\u00f3rnictwa i hutnictwa \u017celaza spowodowa\u0142a powt\u00f3rne odkrycie w latach 1825-1826 z\u0142o\u017ca rud \u017celaza na g\u00f3rze \u0141aw\u0119cznej. Z\u0142o\u017ce oceniono jako bardzo podobne do miedzianog\u00f3rskiego, ale podkre\u015blano wy\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 rudy, kt\u00f3ra zawiera\u0142a 30-40% \u017celaza. Do 1827 r. wykonano na g\u00f3rze \u0141aw\u0119cznej pi\u0119\u0107 szyb\u00f3w, jeden z nich mia\u0142 75 m g\u0142\u0119boko\u015bci i rozmiary w przekroju poziomym 4,2×2,7m. W trakcie eksploatacji, pojawi\u0142y si\u0119 jednak znaczne dop\u0142ywy w\u00f3d, co spowodowa\u0142o zamkni\u0119cie kopalni w 1830 r. Eksploatacj\u0119 wznowiono jeszcze w okresie 1838-1840.<\/p>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 13. Plan rob\u00f3t g\u00f3rniczych na \u0141aw\u0119cznej z 1827 r. (odrys z kopii pochodz\u0105cej ze zbior\u00f3w Z. Rubinowskiego; zachowano oryginalne symbole i napisy, modyfikuj\u0105c kszta\u0142t liter).<\/p><\/div>\n

\u00a0Poszukiwania kruszc\u00f3w miedzi w Miedzianej G\u00f3rze prowadzone by\u0142y jeszcze w latach 1846-52 przez wspomnianego juz wy\u017cej Kazimierza Kossowskiego. Ten adept kieleckiej Akademii G\u00f3rniczej a p\u00f3\u017aniej pracownik kopalni miedzianog\u00f3rskiej, nie mog\u0105c pogodzi\u0107 si\u0119 z jej upadkiem opublikowa\u0142 w 1845 r. w czasopi\u015bmie \u201eBiblioteka Warszawska\u201d obszerny jej opis przesycony nadziej\u0105 na dotarcie do du\u017cych zasob\u00f3w po wznowieniu eksploatacji i zako\u0144czony apelem o wznowienie wydobycia (fragment artyku\u0142u Kossowskiego<\/a>). Nast\u0119pnie, w 1846 r. za\u0142o\u017cy\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 Stowarzyszenie Akcjonariusz\u00f3w do Interesu Srebrno-Miedzianego G\u00f3rnictwa w Kielcach<\/a> w celu wznowienia poszukiwa\u0144 rud miedzi. Szyby Kossowskiego zlokalizowane by\u0142y na wsch\u00f3d od kopalni \u201eZygmunt\u201d. Mimo znalezienia \u017cy\u0142y kruszcowej, przedsi\u0119wzi\u0119cie Kossowskiego zako\u0144czy\u0142o si\u0119 fiaskiem. W 1854 r. nieczynna kopalnia Kossowskiego by\u0142a jeszcze zwiedzana przez uczni\u00f3w Szko\u0142y Wy\u017cszej Realnej w Kielcach<\/a>.<\/p>\n

\n

„O kopalni rudy miedzianej oko\u0142o Kielc w Kr\u00f3lestwie Polskim”\u00a0<\/a><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Miedziana G\u00f3ra, Niewachl\u00f3w, Kostom\u0142oty w S\u0142owniku Geograficznym Kr\u00f3lestwa Polskiego<\/strong><\/a><\/p><\/blockquote>\n

\u00a0W drugiej po\u0142owie XIX i w pocz\u0105tkach XX wieku \u201eskarb miedzianog\u00f3rski\u201d \u2013 praktycznie w\u00f3wczas niedost\u0119pny \u2013 nie zosta\u0142 jednak zapomniany. Wielu fachowc\u00f3w (g\u00f3rnik\u00f3w, geolog\u00f3w), cz\u0119sto za\u015b fachowc\u00f3w-marzycieli, wyobra\u017ca\u0142o sobie bogate z\u0142o\u017ce, zalegaj\u0105ce poni\u017cej wyeksploatowanych ju\u017c rud. Do takich nale\u017ca\u0142 niew\u0105tpliwie wspomniany ju\u017c in\u017cynier g\u00f3rniczy W\u0142odzimierz Kondaki, z pochodzenia Grek pracuj\u0105cy w Kielcach w drugiej po\u0142owie XIX wieku i z pasj\u0105 pisz\u0105cy po polsku o bogactwach mineralnych regionu \u015bwi\u0119tokrzyskiego. Kondaki w artyku\u0142ach publikowanych na \u0142amach Przegl\u0105du Technicznego (w 1883 r.) i Gazety Kieleckiej (w 1884 r.) przedstawi\u0142 sw\u0105 koncepcj\u0119 dotarcia do wielkich z\u0142\u00f3\u017c kruszc\u00f3w \u015bwi\u0119tokrzyskich, \u201eszkoda bowiem zaniedbywa\u0107 skarby w ziemi z\u0142o\u017cone<\/em>\u201d.<\/p>\n

Praktyczni Austriacy, kt\u00f3rzy zaj\u0119li region \u015bwi\u0119tokrzyski na pocz\u0105tku I wojny \u015bwiatowej zd\u0105\u017cyli w ci\u0105gu trzech lat (1915-1918) odrestaurowa\u0107 szyb \u201eStanis\u0142aw\u201d oraz wykona\u0107 na terenie dawnej kopalni miedzianog\u00f3rskiej dwa nowe szyby: \u201eSzyb Austriacki I\u201d, w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci z\u0142o\u017ca oraz \u201eSzyb Austriacki II\u201d, po\u0142o\u017cony na po\u0142udnie od szybu \u201eStanis\u0142aw\u201d. Szyb ten si\u0119ga\u0142 na g\u0142\u0119boko\u015bci prawie 100 m dewo\u0144skich wapieni synkliny miedzianog\u00f3rskiej. Po\u0142\u0105czono go na g\u0142\u0119boko\u015bci 60 m chodnikiem z szybem \u201eStanis\u0142aw\u201d, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 85 m. Z tej g\u0142\u0119boko\u015bci chodnikiem biegn\u0105cym ku p\u00f3\u0142nocy udost\u0119pniono z\u0142o\u017ce. Z kopalni wydobyto 1425 t rudy.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Reprodukcja poczt\u00f3wki przedstawiaj\u0105ca zabudowania austriackiego szybu wydobywczego z okresu I wojny \u015bwiatowej (1915-1918), obecnie nazywanego \u201eSzybem Austriackim II\u201d. Poczt\u00f3wka z kolekcji Stanis\u0142awa Krupy z Warszawy.<\/p><\/div>\n

\u00a0W owym okresie, ok. 1 km na po\u0142udnie, okupanci eksploatowali r\u00f3wnie\u017c rud\u0119 o\u0142owiu \u2013 w miejscu dzisiejszej kopalni (kamienio\u0142omu) dolomitu we wsi Laskowa. Obok tego kamienio\u0142omu w latach osiemdziesi\u0105tych XX wieku ods\u0142oni\u0142 si\u0119 szybik tej kopalni, a p\u00f3\u017aniej w \u015bcianach tego kamienio\u0142omu dost\u0119pne by\u0142y jej wyrobiska (chodniki).<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>

Budowa szybu „Austriacki\u00a0 II”, 1916 r. Zbiory Archiwum Pa\u0144stwowego w Wiedniu.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>

Budowa szybu „Austriacki II”, 1916 r. Zbiory Archiwum Pa\u0144stwowego w Wiedniu.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Budowa szybu „Austriacki II”, 1916 r. Zbiory Archiwum Pa\u0144stwowego w Wiedniu.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Reprodukcja poczt\u00f3wki przedstawiaj\u0105ca zabudowania austriackiego zarz\u0105du kopalni z okresu I wojny \u015bwiatowej (1915-1918). Poczt\u00f3wka z kolekcji Tomasza Kalety z Zagna\u0144ska<\/p><\/div>\n

Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci polscy geolodzy udokumentowali prace austriackie i wcze\u015bniejsze (in\u017c. A. Jackiewicz opracowa\u0142 m.in. mapk\u0119 dotychczasowych rob\u00f3t g\u00f3rniczych w Miedzianej G\u00f3rze<\/a>) i kontynuowali g\u00f3rnicze poszukiwania z\u0142o\u017cowe. Nie stwierdzono jednak istnienia ekonomicznie warto\u015bciowego z\u0142o\u017ca miedzi i poszukiwania przerwano w 1923 r.<\/p>\n

\"Ryc.<\/a>

Ryc. 14. Odrys mapy rob\u00f3t g\u00f3rniczych w Miedzianej G\u00f3rze wykonanej oko\u0142o 1923 r. na podstawie starszych materia\u0142\u00f3w kartograficznych przez A.Jackiewicza (ze zbior\u00f3w Z.Rubinowskiego).<\/p><\/div>\n

Ostatnim epizodem g\u00f3rniczym w historii kopalni miedzianog\u00f3rskiej by\u0142y prace poszukiwawcze prowadzone po II wojnie \u015bwiatowej, w latach 1952-54 \u2013 przez Krakowskie Przedsi\u0119biorstwo Geologiczne Surowc\u00f3w Hutniczych, a w roku 1954 \u2013 przez Kowarskie Zak\u0142ady Przemys\u0142owe R1. Celem tych ostatnich prac by\u0142o nie tyle dokumentowanie z\u0142o\u017ca rud miedzi, lecz poszukiwanie z\u0142\u00f3\u017c pierwiastk\u00f3w promieniotw\u00f3rczych na potrzeby radzieckiego przemys\u0142u zbrojeniowego. W ramach rob\u00f3t g\u00f3rniczych wykonano obok szybu \u201eStanis\u0142aw\u201d szyb \u201eMga-3\u201d o g\u0142\u0119boko\u015bci 45 m, z niego za\u015b \u2013 chodnik o d\u0142ugo\u015bci 75 m, biegn\u0105cy poprzecznie do z\u0142o\u017ca, w kierunku po\u0142udniowo-zachodnim. Ca\u0142y szyb wykonano w piaskowcach dolnodewo\u0144skich antykliny miedzianog\u00f3rskiej, natomiast chodnik przebi\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 29-42 m od szybu i\u0142y dolnodewo\u0144skie opisywane przez Puscha jako i\u0142y pstre (patrz opis z\u0142o\u017ca<\/a>) i wszed\u0142 w \u015brodkowodewo\u0144skie dolomity synkliny kostom\u0142ockiej. Mimo wykonania jeszcze jednego, tym razem pod\u0142u\u017cnego chodnika nie natrafiono na z\u0142o\u017ce. Zak\u0142ady R1 wykona\u0142y w 1954 r. na terenie Miedzianej G\u00f3ry 8 wierce\u0144, kt\u00f3rymi \u201ekierowali eksperci radzieccy\u201d<\/em>. Wiercenia nie wykaza\u0142y \u2013 dzi\u0119ki Bogu \u2013 obecno\u015bci nagromadze\u0144 pierwiastk\u00f3w promieniotw\u00f3rczych i eksperci opu\u015bcili Miedzian\u0105 G\u00f3r\u0119.\u00a0Najwi\u0119cej nowych danych dotycz\u0105cych budowy miedzianog\u00f3rskiej strefy z\u0142o\u017cowej przynios\u0142y prace geologiczne zrealizowane w latach 1966-68 przez zesp\u00f3\u0142 pracownik\u00f3w Instytutu Geologicznego pod kierunkiem Zbigniewa Rubinowskiego i Zbigniewa Kowalczewskiego. W ramach tych prac wykonano badania geofizyczne metod\u0105 elektrooporow\u0105, 14 otwor\u00f3w wiertniczych o g\u0142\u0119boko\u015bci od 30 do 253 m oraz kompleksowe badania pr\u00f3bek pochodz\u0105cych z rdzeni tych otwor\u00f3w. Prace te ostatecznie wykaza\u0142y, \u017ce z\u0142o\u017ce miedzianog\u00f3rskie \u2013 jedno z najciekawszych tego typu struktur geologicznych w Polsce \u2013 nie ma i nie b\u0119dzie mie\u0107 znaczenia ekonomicznego dop\u00f3ki trwa eksploatacja bogatych jeszcze, praktycznie niewyczerpalnych z\u0142\u00f3\u017c dolno\u015bl\u0105skich.<\/p>\n

Ostatnie prace zwi\u0105zane z histori\u0105 kopalni, to kartograficzna inwentaryzacja w Miedzianej G\u00f3rze i na \u0141aw\u0119cznej wykonana przez starszego z autor\u00f3w opracowania w 1977 r. oraz badania zawarto\u015bci metali w materiale z dwu ha\u0142d miedzianog\u00f3rskich przeprowadzone przez pracownik\u00f3w Pa\u0144stwowego Instytutu Geologicznego na pocz\u0105tku tego wieku.<\/p>\n

\n
\n

Poszukiwania rud miedzi i o\u0142owiu prowadzone w okolicach Miedzianej G\u00f3ry przez Austriak\u00f3w w czasie I wojny \u015bwiatowej<\/a><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Dokumenty austriackie z 1915 r. dotycz\u0105ce wyst\u0119powania z\u0142\u00f3\u017c miedzi w Miedziance i Miedzianej G\u00f3rze.<\/a><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 kopalni miedzianog\u00f3rskich w latach 1915\u20131922, Studia Muzealno-Historyczne, MHK, 2017<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Poszukiwania uranu w Miedzianej G\u00f3rze i Kielcach.\u00a0Studia Muzealno-Historyczne, MHK, 2018<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n

[1]<\/a> Chodniki wyrobowe czyli dobywalne \u2013 chodniki (wyrobiska) wydobywcze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednak dopiero w pierwszych latach XIX wieku, po sprowadzeniu g\u00f3rnik\u00f3w z W\u0119gier (zapewne z teren\u00f3w obecnej S\u0142owacji), uzyskano wi\u0119ksz\u0105 produkcj\u0119 miedzi. Odrestaurowano w\u00f3wczas szyb \u201eStanis\u0142aw\u201d, przesuni\u0119to eksploatacj\u0119 w kierunku wschodnim g\u0142\u0119bi\u0105c nowy szyb \u201eKarol\u201d oraz prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c szyby \u201eFranciszek\u201d i \u201eOberhutman\u201d. W tym samym okresie w Miedzianej G\u00f3rze, w odr\u0119bnej kopalni prowadzono te\u017c wydobycie rud […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-28","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28"}],"version-history":[{"count":109,"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1250,"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28\/revisions\/1250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}