{"id":39,"date":"2015-08-06T10:30:19","date_gmt":"2015-08-06T08:30:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.miedziana.pl\/?page_id=39"},"modified":"2018-08-02T13:37:48","modified_gmt":"2018-08-02T11:37:48","slug":"dlaczego-chronic","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.miedziana.pl\/index.php\/dlaczego-chronic\/","title":{"rendered":"Dlaczego chroni\u0107?"},"content":{"rendered":"

Pozosta\u0142o\u015bci dawnego g\u00f3rnictwa miedzianog\u00f3rskiego \u2013 mimo i\u017c obecnie wydaj\u0105 si\u0119 niepozorne, znikaj\u0105ce po\u015br\u00f3d nowoczesnej zabudowy wsi lub te\u017c w lesie porastaj\u0105cym \u0141aw\u0119czn\u0105 \u2013 s\u0105 wa\u017cne dla bada\u0144 naukowych: historycznych, archeologicznych oraz geologicznych. Nie powinny pozosta\u0107 oboj\u0119tne r\u00f3wnie\u017c dla mieszka\u0144c\u00f3w Miedzianej G\u00f3ry jako \u015bwiadectwo historii ich miejscowo\u015bci oraz \u017cycia i pracy ich przodk\u00f3w. Mog\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 interesuj\u0105cymi obiektami edukacyjnymi i turystycznymi, je\u015bli tylko zostan\u0105 odpowiednio przystosowane do tej roli, bowiem nie wsz\u0119dzie mo\u017cna pokaza\u0107 zabytki o tak specyficznej historii, kt\u00f3re jednocze\u015bnie s\u0105 miejscami wyst\u0119powania ciekawych (rzadkich w Polsce) minera\u0142\u00f3w.<\/p>\n

By spe\u0142nia\u0107 te role, zabytkowe ha\u0142dy i leje musz\u0105 jednak zosta\u0107 zachowane i odpowiednio wyeksponowane. Tymczasem za\u015b cz\u0119sto traktowane s\u0105 jak uci\u0105\u017cliwe nier\u00f3wno\u015bci terenu utrudniaj\u0105ce \u201enormalny\u201d rozw\u00f3j miejscowo\u015bci. Pole g\u00f3rnicze w Miedzianej G\u00f3rze le\u017cy bowiem w obr\u0119bie zabudowy wiejskiej i \u015blady eksploatacji znajduj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto na terenie gospodarstw. Na niekt\u00f3rych ha\u0142dach stoj\u0105 budynki mieszkalne i gospodarcze. Zmiany rze\u017aby powierzchni terenu i zniszczenia pozosta\u0142o\u015bci g\u00f3rnictwa nast\u0119puj\u0105 w ostatnim okresie szczeg\u00f3lnie szybko. Od 1977 r., gdy wykonana zosta\u0142a pierwsza inwentaryzacja pozosta\u0142o\u015bci g\u00f3rnictwa w Miedzianej G\u00f3rze i \u0141aw\u0119cznej, przesta\u0142y praktycznie istnie\u0107 leje szyb\u00f3w poszukiwawczych K. Kossowskiego z po\u0142owy XIX wieku, za\u015b na stoku G\u00f3ry Kaplicznej zniwelowane zosta\u0142y pozosta\u0142o\u015bci \u0142omik\u00f3w lub XVIII-wiecznych szyb\u00f3w g\u00f3rniczych. W ramach poszerzenia szosy Kielce-\u0141\u00f3d\u017a zniszczono nast\u0119pny fragment ha\u0142dy przy szybie \u201eKarol\u201d. Ca\u0142kowicie zaj\u0119ty przez budynki i gospodarstwa zosta\u0142 te\u017c teren \u201eKopalni Rudy \u017belaznej Zygmunt\u201d naniesionej na planie z 1866 r. (ryc. 14<\/a>). Gdzieniegdzie mo\u017cna dopatrywa\u0107 si\u0119 tu jeszcze niewielkich nier\u00f3wno\u015bci terenu, kt\u00f3re jednak trudno ju\u017c interpretowa\u0107 jako \u015blady g\u00f3rnictwa.<\/p>\n

W najlepszym stanie pozostaj\u0105 ha\u0142dy i leje szyb\u00f3w \u201eBarbara<\/a>\u201d, \u201eFranciszek<\/a>\u201d, \u201eStanis\u0142aw<\/a>\u201d oraz \u201eAustriacki II<\/a>\u201d. Jednak niekt\u00f3re leje nadal zanieczyszczane s\u0105 \u015bmieciami, w tym g\u0142\u00f3wnie popio\u0142em i odpadkami gospodarskimi. W przypadku pozosta\u0142o\u015bci szyb\u00f3w \u201eStanis\u0142aw\u201d, \u201eAustriacki II\u201d i \u201eFranciszek\u201d problemem staje si\u0119 te\u017c sukcesja ro\u015blinno\u015bci. Krzewy i drzewa prawie ca\u0142kowicie maskuj\u0105 morfologi\u0119 ich ha\u0142d i eliminuj\u0105 je z krajobrazu.<\/p>\n

Pozosta\u0142o\u015bci g\u00f3rnictwa na po\u0142udniowym stoku g\u00f3ry \u0141aw\u0119cznej, po\u0142o\u017cone s\u0105 na terenie lasu, zaro\u015bli, pastwisk i tylko w niewielkiej cz\u0119\u015bci na terenie p\u00f3l ornych. Zosta\u0142y wi\u0119c jedynie w niewielkim stopniu zniszczone i r\u00f3wnie\u017c w ostatnich latach (od 1977 r.) nie nast\u0105pily wi\u0119ksze ich zmiany. Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych zniwelowano fragment szczytowej partii wzg\u00f3rza i wykonano wykop na jego stoku, co nie spowodowa\u0142o jednak du\u017cych zniszcze\u0144 pola g\u00f3rniczego. Zabudowa osiedla \u0141aw\u0119czna obejmuje tereny wzd\u0142u\u017c drogi po\u0142o\u017cone oko\u0142o 150 m na p\u00f3\u0142noc od szczytu wzg\u00f3rza. Jednak rozbudowa osiedla powoli przesuwaj\u0105ca si\u0119 w stron\u0119 kulminacji wzg\u00f3rza mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 potencjalnym zagro\u017ceniem dla zabytk\u00f3w g\u00f3rnictwa. Powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c plany przeprowadzenia nowej trasy Kielce-\u0141\u00f3d\u017a w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie pola g\u00f3rniczego.<\/p>\n

Istotnym problemem s\u0105 ju\u017c od dawna \u015bmieci sk\u0142adowane w zag\u0142\u0119bieniach. Mo\u017cna je napotka\u0107 we wszystkich du\u017cych lejach szybowych p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci pola g\u00f3rniczego. Niekorzystne jest r\u00f3wnie\u017c szybko post\u0119puj\u0105ce zarastanie pola g\u00f3rniczego, krzewy i drzewa maskuj\u0105 bowiem pozosta\u0142o\u015bci kopalni, st\u0105d jedynie wczesn\u0105 wiosn\u0105 oraz p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 \u2013 gdy brak li\u015bci i wysokich traw \u2013 mo\u017cna zobaczy\u0107 kszta\u0142ty ha\u0142d i lej\u00f3w.<\/p>\n

\n

Wycieczka terenowa z okazji Dni Ziemi pn. „Chro\u0144my przyrod\u0119 i zabytki historii” w Zespole Szk\u00f3\u0142 w Kostom\u0142otach Drugich, 23.04.2018 r. Organizacja: Stowarzyszenie „Ziemia \u015awi\u0119tokrzyska” (Jacek Skrzypczak, Jacek Jopowicz, Pawe\u0142 Kr\u00f3l), Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 w Kostom\u0142otach Drugich, Gmina Miedziana G\u00f3ra, fot. Pawe\u0142 Kr\u00f3l, Jacek Jopowicz<\/p>\n

M\u0142odzie\u017c klas gimnazjalnych zapozna\u0142a si\u0119 z histori\u0105 Miedzianej G\u00f3ry i odwiedzi\u0142a miejsca dawnej eksploatacji rud miedzi i \u017celaza.<\/p>\n